Een rugzak vol / Pieter Koolwijk

 

In deze uitzending van het Jeugdjournaal een heel leuk interview met Pieter Koolwijk: Pieter Koolwijk over zelfverzonnen scheldwoorden en hardstyle.

Zoals in alle Koolwijk-titels die ik tot nu toe las, is de hoofdpersoon geen held. Obi ook niet. Hij staat voor de onmogelijke opgave naar zijn moeder te reizen aan de andere kant van het land. Helemaal ALLEEN met de trein. Hij krijgt van zijn vader een rugzak mee, net te weinig geld op een pinpas en een afgedankte telefoon. De rugzak blijkt vol te zitten met angstaanjagende wezens die Obi tegengestelde adviezen geven.

Gelukkig komt hij een moeder en dochter tegen die hem helpen een paar serieuze hindernissen te nemen en die hem uiteindelijk op  de plek van bestemming afzetten. Daar wachten zijn moeder en zijn vader hem op. Obi heeft het geflikt. Prettige bijkomstigheid is dat pa en ma even vergeten elkaar verwijten te maken. De wezens in de rugzak worden er stil van.

Een rugzak vol - Langlevelezen

Wie stout is... / Pieter Koolwijk

 

Sinds de intocht van Sinterklaas verdwijnen er kinderen uit de klas van Mo. Heeft zijn nieuwe buurman, schoorsteenveger Pjotr, daar iets mee te maken?

Bovenbouwleerkrachten hoeven zich nooit meer af te vragen welk boek ze vanaf de intocht tot de verjaardag van Sinterklaas voor moeten gaan lezen. Wie stout is... zal alle leerlingen doen sidderen op hun stoelen. Vergeet niet de winterse illustraties van Linde Faas op het digibord te projecteren.

Dagelijks één of twee hoofdstukken en dan op 5 december de spannende ontknoping. Laat dat gedoe met surprises maar zitten en val je leerlingen niet lastig met vervelende rijmen. Laat het schrijven maar aan Koolwijk over.

Ook in januari of augustus nog het lezen waard. 

Het kleine heelal / Annejan Mieras

Ik ben wel een beetje verbaasd. Alle Kleine heelallen zijn uitgeleend of gereserveerd. Zou dat aan de naderende zomervakantie te danken zijn? 'Campings' staat er als onderwerp in de bibliotheekcatalogus. Echt een oppervlakkig ai-trefwoord. Ja, het verhaal speelt zich af op een camping. Eén van het naargeestige soort. Niet in de zomervakantie, maar ergens in november. En het onderwerp van Het kleine heelal is niet de camping, maar het missen van een ouder, of eigenlijk allebei de ouders. Niet in een trefwoord te vatten, dit prachtige boek van Annejan Mieras. Het kleine heelal is de derde Mieras die ik las. In elk van haar drie boeken hebben de hoofdpersonen het niet goed getroffen met hun ouders. Maar steeds hebben de veerkrachtige hoofdpersonen zich in het laatste hoofdstuk weten te verzoenen met hun lot.
 

Het verhaal van een prinses en een pistool / Cees van den Berg

Dit boek heeft alles: een verwisselde baby, een vondeling, een soort boze stiefmoeder, een hondje, een kostschool, een privédetective, een achtervolging en natuurlijk een prinses en een pistool. En veel humor, een mooie ontknoping en een happy end. Er komen ook een paar mannen in dit verhaal voor, ze zijn niet al te slim.

Aanrader voor deelnemers aan voorronden van de Nationale Voorleeswedstrijd!
Het lijkt me leuk om in een klas te zitten waarin dit verhaal wordt voorgelezen. 

Monique Dozy maakte veel grappige illustraties.

 

Atta / Jolien Janzing

Weer een front met een doorkijkje. Weer een oertijdverhaal. Een meisje in de hoofdrol dat haar veilige leven binnen haar stam op het spel zet door een domme actie met een mammoet. Ze moet het alleen zien te rooien, wat niet te doen is. Ze vindt aansluiting met een andere stam en komt uiteindelijk op het spoor van haar oorspronkelijke volk.
Atta leverde Jolien Janzing  een nominatie op voor de Hotze-de-Roosprijs, de jaarlijkse debuutprijs van de gemeente Zaanstad.

De supereigenwijze hoofdpersoon maakt van Atta bij uitstek een voorleestitel voor bovenbouwklassen. Het verbaast me dan ook niet dat alle exemplaren in Utrechtse bibliotheken zijn uitgeleend of onderweg voor een reservering.

Linde Faas heeft zich lekker uitgeleefd op de landschappen en de uitgestorven dieren.

https://www.jaapleest.nl/atta/

Ik hoor er niet meer bij / Carolien Ceton, Sergej Kreso

Een aantal kinderen van verschillende nationaliteit zit toevallig gelijktijdig in een asielzoekerscentrum en vormt een hecht vriendenclubje. Omdat ze allemaal uit zullen vliegen naar een ander deel van het land, stoppen de kinderen elk een dierbaar kleinood in een kistje dat ze verstoppen in een holle boom. Een paar jaar nadien ontdekt één van hen dat het kistje is opgegraven en dat het voorwerp van Leila weg is.

Over elk kind van het groepje zou een boek geschreven kunnen worden, maar de makers kozen ervoor om aan de hand chats en mailtjes het heftige verhaal van Leila te vertellen. In korte hoofdstukken en in eigentijdse taal, dus best makkelijk te lezen. Op de geloofwaardigheid valt misschien wel wat af te dingen, toch krijg je een indruk van het leven van kinderen na het azc.

In de Belgische luisterbieb is een voorgelezen versie van Ik hoor er niet meer bij te horen. Als het papieren boek is uitgeleend of afgeschreven kun je het ook nog als e-book (voor-)lezen in de Online Bibliotheek.

Ik vraag me bij een schrijversduo altijd af wie welk aandeel heeft gehad in het boek. Ik denk dat Kreso heel veel informatie heeft aangeleverd.

 

Lava / Mireille Geus

 

De vormgeving van Lava is een sprookje op zich. De bijzondere kleur en de verrassende illustraties op mooi papier, passen perfect bij prinses Lava, haar naam en de tocht die ze aflegt. Ik voorspel een griffel en/of een penseel. En dat zal bevorderlijk zijn voor de leen- en verkoopcijfers. Daar zal Lava het van moeten hebben, ben ik bang. Want Lava mag dan een prinses zijn, echt glamourous is haar reis naar een ander koninkrijk niet. Romantisch en poëtisch is haar verhaal ook, op een nuchtere Hollandse manier. Maar het onderwerp, de dood van een tweelingzus, is niet bepaald een luchtig thema. Er zullen heus kinderen bestaan die hierover willen lezen, alleen ben ik ze nog niet tegengekomen.

Toch weet ik zeker dat Lava elk jaar in april de kast uitkomt, want Lava heeft precies de juiste kleur en afbeelding voor de koningsdag-display. 

Podcast met vormgever Marc Suvaal.

Maksie / Mathilde Stein, Jan Jutte

 

De bibliotheekcatalogus bevat geen werk van Mathilde Stein dat tussen 2018 en 2021 is verschenen. In 2022 verscheen ineens Pluk en Pluis : de weg naar terug. Geïllustreerd door de schrijfster. Het boek krijgt een zilveren griffel. 

In 2023 verschijnen Vuurtorenbeer, Jonathan en Maksie. Respectievelijk geïllustreerd door Piet Grobler, Nadya Bonten- Slenders en Jan Jutte.

Maksie is een kleine hond, te koop in de dierenwinkel. Hij is geen fan van oude vrouwtjes met hondentransport-tassen. Hij droomt van een stoere, avontuurlijke baas. Omdat die zich niet aandient in de winkel, besluit Maksie zelf zijn droombaas te gaan zoeken. 

De taal die Stein gebruikt, leent zich heel goed om voor te lezen. Ik denk dat leerlingen in groep 3 of 4 dit boek zeker zullen waarderen. Voor zelf lezen is Maksie ook heel geschikt. Misschien wel weer een griffel voor Stein of een penseel voor Jutte.

De Grompus / Alex T. Smith

 

De Grompus zou zijn geinspireerd op de Grinch en Krampus. Ik geloof het meteen. De eerste bladzijden van De Grompus zijn gewijd aan een lange lijst van allerlei zaken waaraan De Grompus een bloedhekel heeft. Die lijst heeft me doen besluiten dit boek te lenen. Maar de reden waarom ik dit boek heb uitgelezen wordt gevormd door de illustraties. Die zijn zoooo mooi. Het verhaal was nogal vervelend, maar de verzorging van deze uitgave maakt echt alles goed.

Bewonder hier het werk van Alex T. Smith in het algemeen en De Grompus in het bijzonder.

Vuurtorenbeer / Mathilde Stein, Piet Grobler

Het thema van Kinderboekenweek 2023 is 'Bij mij thuis'. Ik vraag me bij het horen van Het Thema altijd af: "Wat hebben we in huis en hoe gaan we dat presenteren?" Ik meende even dat we geen display zouden kunnen vullen met 'Bij mij thuis', maar terugkijkend in mijn blogposts van dit jaar, zag ik dat bijna elk jeugdboek dat ik las, te maken heeft met thuissituaties. En Vuurtorenbeer is er zeker ook zo één. Vuurtorenbeer is namelijk zeer tevreden met zijn bestaan op het piepkleine vuurtoreneiland. Totdat hij in de krant leest over de wilde avonturen die Avonturenbeer beleeft. Wat leidt Vuurtorenbeer eigenlijk een saai en onbetekenend leven. Nee, dan Avonturenbeer, die over de hele wereld reist en daarover in de krant schrijft. Vuurtorenbeer redt Avonturenbeer uit een storm en biedt hem gastvrij verblijf op het vuurtoreneiland. Al gauw blijkt Avonturenbeer een vervelende kwast die Vuurtorenbeer het leven zuur maakt. Gelukkig is Vuurtorenbeer zo verstandig hem de deur te wijzen. 

Het bevalt me zeer dat de bescheiden, sympathieke, hardwerkende Vuurtorenbeer zich niet in laat pakken door Avonturenbeer en hem het huis uit zet. De beren die Piet Grobler tekent, zijn hartveroverend. De emoties van de beide beren en de sfeer in de vuurtoren zijn door Stein en Grobler heel herkenbaar weergegeven. Griffelkandidaat voor 2024? Aan van de Vendel en Friso zal het niet liggen.

Op de website van Lemniscaat lees ik dat Piet Grobler geadopteerd is door Kinderboekwinkel Kakelbont in Utrecht. Deze is al minstens een jaar ter ziele. Wat nu?

Pluk en Pluis : de weg naar terug / Mathilde Stein,

Pluk en Pluis zijn twee karakters in de vorm van cavia's. Ik ben er nog niet helemaal uit wat ik daarvan vind. Pluis woonde als eerste bij Groothand en Aaihand in huis. Pluk komt er later bij en verstoort het vredige leven dat Pluis leidt. Samen beleven ze een onmogelijk avontuur met een dure ring, een prins en een prinses, die niet met elkaar gaan trouwen. Maar Pluk en Pluis vinden de weg terug naar de vertrouwde plek en leven nog lang en gelukkig, in elk geval tot het volgende Pluk-en-Pluis-avontuur, denk ik. 

Mathilde Stein schrijft korte zinnen en korte hoofdstukken. Ze illustreert haar tekst met veel tekeningen van de cavia's. Wat ik echter niet heb ontdekt: waar verstopte Pluk in 's hemelsnaam die dure ring?

Echt leuk: de prinses bedankt feestelijk voor een huwelijk met de prins en gaat lekker haar eigen leven leiden.

Dit 314 pagina's tellende boek wordt aanbevolen voor sterke beginnende lezers. Of voorlezers met duurvermogen. Ik ben eigenlijk wel benieuwd of leners het helemaal uitlezen en wat ze ervan vinden. Kan ik het maken om leners daarover op te bellen/te mailen?

Mathilde Stein mocht voor dit boek een zilveren griffel in ontvangst nemen. Het juryrapport  plaatst het oordeel van de twee begriffelde boeken voor de leeftijdscategorie tot 9 jaar broederlijk naast elkaar. (Van mij mag Misjka winnen.)

Gevonden / Cees van den Berg

Gevonden ontbeert heksen en dwergen. Er komt geen politie of detective voor in Gevonden. De hoofdpersoon is geen puber die een dagboek bijhoudt in stripvorm. Er worden geen oerwouden doorkruist en geen bergen bedwongen in Gevonden. Er is geen sprake van oorlog of van vluchtelingen. Gevonden van Cees van den Berg is een klein verhaal van een meisje dat een oude verwarde heer mee naar huis neemt omdat de heer geen idee heeft hoe hij heet en waar hij woont. Ik denk dan onmiddellijk aan Alzheimer, maar het geheugenverlies van de heer blijkt een andere oorzaak te hebben. Het onverwachte einde maakt Gevonden tot een bijzonder boek.

Heksenkind / Monica Furlong

 

Omdat de dorpelingen er geen trek in hebben, ontfermt Juniper zich over de verlaten Leana. Juniper geeft haar niet alleen onderdak en voedsel, maar ook een gedegen opleiding. Leana leert lezen, schrijven en vreemde talen, muziek en koken. Ze kan kruidenmengsels en kaas maken. Haar lerares Juniper doet veel heilzaam werk voor het dorp waarin Leana is geboren. 

Furlong heeft met Leana en Juniper 2 krachtige personen geschapen. Ze maken duidelijk wat angst en bijgeloof met de gevestigde orde doen en welke gevaren er dreigen voor mensen die zich niet aan de gevestigde orde aanpassen. Meer een heel goed verteld sprookje en coming-of-age verhaal dan een historisch verantwoorde roman, denk ik. Intussen wel een evergreen. Heksenkind maakt deel uit van een trilogie waarvan ook de titels Juniper en Colman deel uitmaken. Je zou denken dat Juniper als eerste verscheen, maar nee, Furlong schreef eerst Heksenkind en bedacht daarna het verhaal van de voogd van het heksenkind. Colman (een neefje van Leana) sluit de reeks af.

Adres onbekend / Susan Nielsen

 

Ik ben door de bladzijden van Adres onbekend heengevlogen. Het zijn er toch 302. De moeder van Felix is volgens mij een heel intelligente dame, die zeer met haar 12-jarige zoon begaan is. Toch slaagt ze er niet in om hem een warm en veilig onderdak te bieden en om hem dagelijks een behoorlijke maaltijd voor te zetten. Felix gaat tot het uiterste om de onhoudbare situatie voor zijn vrienden verborgen te houden. Als moeder en zoon op het politiebureau terechtkomen omdat ze worden bedreigd, komt er een einde aan het illegaal bivakkeren in een autobusje. Het is inmiddels november in Canada. 

Adres onbekend is geen zielig verhaal. Dat is de verdienste van Nielsen. Vol bewondering las ik met hoeveel creativiteit Felix en zijn moeder anderen om de tuin weten te leiden en met hoeveel humor Felix tegen zijn eigen situatie aankijkt.

Jaapleest geeft een 8,5.

Portiek Zeezicht / Annejan Mieras

 Nadat ik Homme en het noodgeval had gelezen plaatste ik ook Mieras' debuut op mijn verlanglijstje. Portiek Zeezicht heeft een heel gezellig omslag (van Marc Suvaal), vind ik. De sfeer ervan sluit naadloos aan op het verhaal waarin Fenna de hoofdpersoon is. Zij is een doodgewoon meisje dat het niet altijd makkelijk heeft: haar vader zit depressief te zijn in de polder. Haar moeder werkt vaak buiten de deur en op school heeft ze geen vriendinnen. Gelukkig kan ze het wel goed vinden met de mensen die in dezelfde portiek wonen. Uiteindelijk helpen de buren haar om die onmogelijke schoolopdrachten tot een goed einde te brengen. Lekker realistisch leesboek voor kinderen van een jaar of 10.

Homme en het noodgeval / Annejan Mieras

Homme moet zijn eigen kamer uit omdat zijn ouders hebben besloten een meisje op te vangen dat tijdelijk niet bij haar eigen ouders kan wonen. Mooie boel. Pien pikt niet alleen zijn slaapkamer in, ze hoeft geen sperziebonen te eten, zijn vrienden pesten hem met haar en ze ligt dwars bij de wandelingen met zijn vader. 

Je zal maar zulke weldoeners als ouders hebben. 

Toch ontstaat er een soort vriendschap tussen Homme en de logé als ze samen ontdekken hoe het zit met de vader van Pien. Een verrassende ontknoping. Mieras  zal met Homme en het noodgeval de prijs van de Kinderjury niet winnen, maar misschien wel iets griffelachtigs? 

Homme en het noodgeval kan in bovenbouwgroepen misschien het gesprek op gang brengen over pleegzorg of ouders met psychiatrische aandoeningen.

Hoe ik per ongeluk een boek schreef / Annet Huizing

 

Een van de wijze lessen die Katinka krijgt van haar  overbuurvrouw, die een beroemd schrijfster is, luidt: show, don't tell. Katinka showt ons hoofdstuk voor hoofdstuk hoe ze leert leven met de vriendin van haar vader.  En ze showt ons waarom de schrijvende overbuurvrouw alleen woont. Fictie waarvan ik heb gesmuld, omdat ik altijd nieuwsgierig ben naar de horten en stoten in andermans leven. En de schrijfadviezen van de overbuurvrouw vind ik interessant.

Bestaan er eigenlijk kinderen die ervan dromen schrijver te worden? 

Als ze bestaan en behoefte hebben aan tips: op Youtube hebben grote namen als Harmen van Straten, Anna Woltz en Paul van Loon filmpjes gepost. Als het menens is, zijn de  lessen en opdrachten in dit boek voor aspirant auteurs van meer waarde, vind ik.

Huizing mocht een griffel in ontvangst nemen voor Hoe ik per ongeluk een boek schreef. Het boek werd ingedeeld bij de non fictie omdat er in 2015 voor de 9+ fictie al twee griffels vergeven waren.

Het Pungelhuis / Annet Huizing

 Ole (13) verhuist met zijn vader vanuit Utrecht naar het huis van een opa die door zijn vader dood is gezwegen. Het huis is een bouwval en staat aan een landweggetje in een Brabants grensdorp. Beetje bij beetje ontdekt Ole waarom zijn vader nooit met een woord gerept heeft over zijn ouderlijk huis en over zijn vader. De informatie over de smokkelpraktijken in het grensgebied met Belgie was helemaal nieuw voor mij. Leuk om te lezen. Ook leuk om te lezen is hoe Ole zijn weerstand tegen zijn nieuwe woonplaats overwint. Huizing zal misschien niet bekroond worden voor Het Pungelhuis, maar het ontbreekt niet aan humor en  ik vond het spannend. Juffen en meesters van een groep 7/8 nabij de grens met België hebben aan het Pungelhuis een heel geschikt voorleesboek. Doet het in de brugklas ook nog goed, vermoed ik.

Gozert / Pieter Koolwijk

Wie denkt met Gozert een boek in handen te hebben waarin de vrolijke, hilarische avonturen zich aaneenrijgen, zal teleurgesteld worden. Hilarisch zijn de avonturen zeker. Gozert is de vriend van Ties. Alleen Ties kan hem zien en horen. Gozert duikt te pas en te onpas op en zorgt ervoor dat Ties zich onmogelijk gedraagt. De acties van Gozert en Ties eindigen steevast in een puinhoop. Als ik de moeder van Ties was, zou ik Gozert ook graag zo snel mogelijk om zeep helpen. Maar hoe krijg je voor elkaar dat je kind afscheid neemt van zijn allerbeste vriend? Er zijn medicijnen voor nodig en een opname. Vóór Gozert had ik me nooit gerealiseerd dat kinderen al zo jong psychiatrische hulp nodig kunnen hebben.

Wat moet je als schrijver hebben meegemaakt om je zo goed te kunnen verplaatsen in jongetje Ties en zijn ouders?

Voorlezen in groep 7/8 misschien taboedoorbrekend. Koolwijk heeft een goeie website: http://www.pieterkoolwijk.nl/!

De jongen achter in de klas / Onjali Q. Raúf

Er komt een nieuwe jongen in de klas die geen woord Engels spreekt en daarom een eigen juf heeft die hem helpt. Raúf beschrijft aan de hand van hoofdpersoon Alexa haarfijn welke zienswijzen er in zo'n klas boven komen drijven en welke processen in gang worden gezet onder de leerlingen als zich een vreemdeling aandient. Boeiend om te lezen, al staat Alexa wel heeeel erg aan de goede kant.
Om het boek ook voor kinderen lezenswaardig te houden, bedacht de schrijfster een paar onmogelijke spannende acties, die nog heel goed aflopen ook. Voorlezen in groep 7/8.
Op de diversiteitslijst omdat de vrouwen in dit boek geen doetjes zijn en omdat dit boek de vluchtelingenproblematiek aan de orde stelt.
In De jongen achter in de klas wordt niet gevloekt en er komen geen buitenaardse wezens in voor. Dus ook te koop bij christelijke boekhandels.
😊👂💂🚫