Klaartje Klieder / Bette Westera

 Een voormalig koningin organiseert een wedstrijd onder leerlingen op basisscholen om kinderen te selecteren die een paar van haar paleiskamers op moeten leuken. Lekker goedkoop. Als ik schooldirecteur was zou ik beleefd weigeren mijn leerlingen daarvoor te lenen. Maar de school waar Klaartje Klieder op zit, doet wel mee. Klaartje levert een tekening van haar zus in, want zelf kan ze helemaal niet binnen de lijntjes kleuren. De tekening van zus wint de wedstrijd en Klaartje moet op het paleis aan de gang. Daar blijkt ze in haar wanhoop met hulp van de meegesmokkelde reservedeelnemer, een prachtig resultaat neer te kunnen zetten.

Bette Westera is een begenadigd schrijfster. Ik vind vooral haar gedichten heel leuk. Ik herken veel in Klaartjes onhandige geklieder. Zelf won ik op de basisschool per ongeluk een tekenwedstrijd over het thema carnaval door het hele vel vol te klodderen met confetti en serpentines en wat mislukte figuren.

Ik weet nog niet wat ik van de illustraties van Barbara de Wolf vind. Haar figuren zijn zo hoekig.  Maar het werk op haar website vind ik  erg mooi. 

Bläsz : De dappere hond / Fiona Rempt

In de bovenbouw van de basisschool las ik een boek over de Watersnoodramp van februari 1953. Ik weet niet meer welke titel het had en door wie het was geschreven, ik weet alleen dat ik ontzettend onder de indruk was. In de kou op het dak en om je heen mensen en dieren zien verdrinken: wat een afschuwelijke gebeurtenissen.

Later las ik Oosterschelde Windkracht 10 en De zee kwam door de brievenbus. Ik kreeg ik in één bibliotheek gelijktijdig een collega van Goeree Overflakkee, het zwaarst getroffen gebied, en een collega uit Zweden. De eerste vertelde dat ze met kinderen in de klas zat die gewoon al hun broertjes en zusjes waren verloren. De Zweedse collega vertelde dat zij en haar klasgenootjes niet met loten voor Jantje Beton (of de Zweedse equivalent) langs de deuren gingen, maar met een collectebus voor de Nederlandse kindjes op de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden. Nog steeds komt er begin februari steevast vraag bovendrijven naar kinderboeken over deze ramp. Behalve de titels die ik eerder noemde (en die nog steeds worden herdrukt) kunnen we nu ook Bläsz meegeven. En De boom die alles zag. Op de site van Fiona Rempt kun je een lesbrief vinden. Bläsz verscheen in de serie Helden op poten. De serie bestaat uit 3 titels, alle van het duo Rempt - Mulderink. Laatstgenoemde is besmet met het grote-ogen-virus dat onder kinderboekenillustrators waart. De boekenserie is goed verzorgd uitgegeven. Ik snap dat de bibliografen de boekjes uit de serie bij de A- leesboeken hebben ingedeeld, al vind ik dat ze eigenlijk bij de non fictie horen.

NPO Zapp produceerde een serie podcasts over heldhaftige dieren, getiteld Helden op pootjes. In deze serie is ook een aflevering gewijd aan Bläsz.

De avonturen van manke eend en blinde haan / Ulrich Hub

 

Een manke eend en een blinde haan die samen op pad gaan. Wat moet daarvan terechtkomen?  En waar komen ze terecht?

De twee gaan samen op weg om de plek te zoeken waar hun diepste wensen vervuld worden. Ze hebben elk hun eigen tekortkomingen en lopen elkaar behoorlijk voor de voeten. Ze maken elkaar voor rotte vis uit én kunnen niet zonder elkaar. Voor volwassenen is dit tamelijk geestig en herkenbaar. Of kinderen van 8 jaar dit boek zullen waarderen, vraag ik me af. Ik vermoed dat kinderen bij het woord avonturen uit de titel andere verwachtingen hebben. En hoewel er sprake is van een verrassende ontdekking, denk ik dat nuchter ingestelde kinderen teleurgesteld zullen zijn. Want die ontdekking en dat avontuur spelen zich vooral af in de hoofden en harten van de manke eend en de blinde haan.

Hub en Mühle maakten samen al eerder kinderboeken. Volgens mij is dit het eerste boek dat in het Nederlands werd vertaald. De avonturen van manke eend en blinde haan waren ook in Duitse theaters te bewonderen. Hub heeft in Hamburg dan ook gestudeerd voor theatermaker.

Roversjong / Jef Aerts

 

Roversjong kreeg een zilveren griffel in de categorie 6-9 jaar.

Het gaat over kloek Vera die vanaf haar nest waarneemt dat een vossenmoeder even flink huishoudt in het kippenhok. De volgende ochtend treft ze heel veel veren en een slapende vossenwelp (Vonk) aan. Omdat het vosje kennelijk nogal hulpeloos uit de ogen kijkt, ontfermt Vera zich over de pup. Vonks verblijf in het kippenhok wordt onhoudbaar als Vera's kuikens zich eenmaal kunnen redden en de nieuwe kippen in het hok Vonks aanwezigheid niet langer dulden. Moeder Vera en Vonk verlaten het honk. Wanneer Vonk zijn nieuwe bestemming heeft gevonden, keert Vera, alleen, terug op het nest.

Ik begrijp wel dat Vera en Vonk symbool staan voor ouders die moeten accepteren dat hun kind een eigen weg moet gaan. Toch heb ik gedurende mijn leven te veel kippen (en te weinig vossen) om me heen gehad om Roversjong een geloofwaardig boek te vinden. Hoewel de kippen en vossen heel natuurgetrouw en prachtig zijn weergegeven door Martijn van der Linden.

Nadia's nacht / Henrieke Herber

Henrieke Herber maakte in 2022 Nadia's nacht. Zonder het te weten heb ik in 2011 al kennis gemaakt met het werk van Herber, want ze vertaalde (onder meer) twee Italiaanse boeken voor jongeren die ik toevallig allebei gelezen heb. (https://ellyvernooij.blogspot.com/search/label/Frascella en https://ellyvernooij.blogspot.com/2020/07/de-bijzondere-woorden-van-gioia-enrico.html) 

Nadia is de dochter van twee vaders. Ze heeft een rijke fantasie en een goudvis. Bewonderenswaardig is het geduld van de papa's als Nadia de vissenkom mee wil nemen naar de meest onmogelijke plekken. Deze moeder zou zeggen 'jammer dan' als die vermaledijde goudvis per ongeluk in de trein achterblijft, maar de papa van Nadia haalt alles uit de kast om het beest te redden van de schoonmaakploeg. De prachtige illustraties zijn van Miriam Bouwens.

Leuk voorleesmateriaal voor kleuters. Nadia's nacht kreeg in 2024 een vervolg: Nadia's dag. Met ook die mooie illustraties. Voor wie er geen genoeg van krijgt: Henrieke Herber komt graag voorlezen en maakt van de bijeenkomst een feestje, heb ik me laten vertellen.
 

Charlie Cardboard en het kartonmysterie / Marieke Hoogesteger

 

Welk boek je ook leest na zo'n onwaarschijnlijk mooi boek als Krekel: niets kan het vorige boek evenaren. En Charlie Cardboard en het kartonmysterie al helemaal niet. Een griezelig braaf jongetje met gouden handjes gaat met een oude heer op zoek naar de oorzaak van een plotseling kartongebrek. Ze vinden het door 's nachts in te breken in een reusachtige papierfabriek. De directeur geeft ze een rondleiding door de fabriek (midden in de nacht, hè). Het zoontje van de directeur, die toevallig in de klas zit bij onze brave hoofdpersoon, blijkt een schroefje losgedraaid te hebben om de kartonproductie te staken. Tuurlijk! Na een goed gesprek draait het zoontje het schroefje weer vast en warempel, het hele systeem komt weer op gang.

Ik weet weinig van industrie en papierproductie, maar dat er midden in de nacht rondleidingen worden verzorgd, weiger ik te geloven. En dat een jongetje van een jaar of tien bij machte is om een schroefje uit zo'n machine los te draaien zonder dat er ergens alarmbellen gaan rinkelen, geloof ik ook helemaal niet. 

Charlie Cardboard en het kartonmysterie is het kinderboekendebuut van Marieke Hoogesteger.

De vormgeving en de illustraties zijn van Zoë Claessens, zij maakte prachtig werk, vind ik.

Donsdag / Kristien Dieltiens

Gaston laat de hamster van zijn allerbeste vriend en buurjongen per ongeluk uit zijn handen vallen. De hamster overleeft het niet en de allerbeste vriend wil zijn vriend niet meer zijn.

Gaston krijgt een jong eendje als huisdier. Samen met opa Vik zorgt hij voor het eendje dat dezelfde naam krijgt als zijn beste vriend die zijn vriend niet meer is: Fons.

De ouders van Gaston zijn vooral bezig met zwanger zijn na een moeizaam traject in het ziekenhuis. Waarom zijn ze daar zo druk mee? Ze hebben toch al een kind?

En dan gebeurt er ineens erg veel. Eend Fons is te groot geworden voor de tuin. Ze blijkt een dameseend die een nest maakt en eieren legt. De baby wordt geboren en sterft meteen na de bevalling. Vriend Fons zoekt contact met Gaston en het voelt als vanouds.

Die gebeurtenissen zijn misschien wat heftig, maar de taal die Dieltiens gebruikt om dit alles te beschrijven is trefzeker, prachtig Vlaams. Dieltiens weet zich erg goed te verplaatsen in de belevingswereld van een kind.

  
 

Tekkeltje Tralala / David Stuyck

 

De baas van Tekkeltje Tralala is overleden. Nu zorgt zijn weduwe voor Tekkeltje Tralala. Daar baalt hij van. Hij mag nooit eens los rennen, vies worden of echte hondenbrokken eten. De stoere buurhonden lachen hem uit. Tekkeltje Tralala loopt weg, brengt de nacht door in de schuur bij de buurhonden en vangt en passant een rat. Dat doen die dikke labradors hem niet na. Vies maar voldaan keert Tekkeltje Tralala terug naar de veilige plek bij zijn eigen mevrouw Pruimentaart.

Bewonder het grafische werk van Seppe Van den Berghe en het literaire werk van Daniël Stuyck op deze pagina: Tekkeltje Tralala.

Stuyck is behalve schrijver ook hondentrainer en publiceerde Wat zouden we doen zonder honden?

Als ik het goed zie is Tekkeltje Tralala onderdeel van dit boek. Gun jezelf een inkijkje in het eerste deel van Wat zouden we doen zonder honden? via bovenstaande link.

Het zoeken naar info voor dit blog levert toch iedere keer weer leuke verrassingen op.

De beterweter / Marc-Uwe Kling

Bestaat er in Duitsland ook een Kinderboekenweek met een thema?  De Beterweter sluit zo nauw aan bij het thema van 'onze' Kinderboekenweek, dat je Kling en Henn er bijna van zou verdenken deze titel voor de gelegenheid te hebben gemaakt. De beterweter is een turquoise onbestaanbaar wezen, het huishouden waarin de beterweter opduikt is daarentegen heel realistisch. 

Is er ooit onderzoek gedaan naar miniwezens in kinderboeken die een originele kijk op de wereld van de 'grote' mensen hebben. 

Misschien is het niet helemaal toevallig dat 2 hedendaagse bedenkers van dergelijke boekfiguurtjes ook cabaretier zijn. (Kling en Jochem Myjer van De Gorgels).

Ik heb het idee dat we nog meer van De Beterweters gaan horen.

Ik hoop dat in een volgend deel het schutblad ook zulke fantastische weetjes bevat.

De originele titel luidt Das Klugscheisserchen. Google Translate vertaalt dit als 'de wijsneus' of in het Engels als 'smart-ass'. Ik vind De Beterweter leuk gevonden.

Ik heb mijn zusje kwijtgemaakt / Mohana van den Kroonenberg, Nadia Meezen

Ik heb mijn zusje kwijtgemaakt heb ik een paar weken terug gelezen. De feitelijkheden in het verhaal ben ik vergeten. Wat me is bijgebleven is een ongemakkelijk, benauwd gevoel. 

Annemarie Terhell schreef voor Kidsweek een recensie: https://www.kidsweek.nl/entertainment/boeken/boekrecensie-ik-heb-mijn-zusje-kwijtgemaakt

Zij noemt deze titel een 'geweldig leuk boek' en heeft het over een makkelijk leesbaar 'feestje'. Ik vraag me af of we het wel over hetzelfde boek hebben. Het draait in dit boek om de emoties en gedachten van hoofdpersoon Kos (Terhell noemt hem consequent Koos) en die zijn bepaald niet feestelijk.

De recensie van Langlevelezen is een stuk meer geloofwaardig.

Tot mijn schande had ik nog nooit van Nadia Meezen gehoord.  Haar website staat vol verrassend leuk werk.

Punkertje / Erik van Os, Elle van Lieshout

Dilemma's

De ouders zijn niet blij met de geboorte van Punkertje. Het is een klein onderkruipsel met raar haar. Punkertje wordt voor de deur van de buurtsuper te vondeling gelegd en liefdevol opgevoed door de eigenaresse van de supermarkt. 

De bio-ouders krijgen ondertussen een jongetjesbaby die wel aan de verwachtingen voldoet. Het jochie wil op zeker moment een punkertjesmuts. Zijn ouders slepen allerlei hoofddeksels voor hem aan, maar geen enkele pet/muts/hoed/cap deugt. Behalve... de muts van Punkertje.

De ouders besluiten Punkertje dan maar te kopen. Daar gaat de eigenaresse van de buurtsuper natuurlijk voor liggen.

Het komt tot een rechtszaak met een verrassende ontknoping.

Van Lieshout en van Os maakten met Punkertje een boek dat veel stof tot nadenken en praten geeft. Voorlezen in groep 3/4.

In de tekeningen zullen de kinderen vast het werk van Hugo van Look (Dolfje Weerwolfje) herkennen.

Maksie / Mathilde Stein, Jan Jutte

 

De bibliotheekcatalogus bevat geen werk van Mathilde Stein dat tussen 2018 en 2021 is verschenen. In 2022 verscheen ineens Pluk en Pluis : de weg naar terug. Geïllustreerd door de schrijfster. Het boek krijgt een zilveren griffel. 

In 2023 verschijnen Vuurtorenbeer, Jonathan en Maksie. Respectievelijk geïllustreerd door Piet Grobler, Nadya Bonten- Slenders en Jan Jutte.

Maksie is een kleine hond, te koop in de dierenwinkel. Hij is geen fan van oude vrouwtjes met hondentransport-tassen. Hij droomt van een stoere, avontuurlijke baas. Omdat die zich niet aandient in de winkel, besluit Maksie zelf zijn droombaas te gaan zoeken. 

De taal die Stein gebruikt, leent zich heel goed om voor te lezen. Ik denk dat leerlingen in groep 3 of 4 dit boek zeker zullen waarderen. Voor zelf lezen is Maksie ook heel geschikt. Misschien wel weer een griffel voor Stein of een penseel voor Jutte.

Daantje Dodo wil een hond (maar papa niet) / Bas Birker, Puck Koper

De tekst van Daantje Dodo wil een hond zit vol taalgrapjes. Daaraan merk je dat de auteur cabaretier is. Hij is ook een Vlaming, maar dat merk je dan weer niet. Ik weet niet of jonge lezers die taalgrapjes waarderen. 

Daantje wil met alle geweld een hond. Hij gooit het met zijn moeder en de buurvrouw op een akkoordje. Papa gedoogt de hond die in huis komt. Daantje is er eigenlijk snel mee klaar. Uitlaten in de regen en poep scheppen vervelen al gauw. Gelukkig kan de hond retour buurvrouw als ze uit het ziekenhuis komt. Maar dan wil Daantje een ander beest...

https://puckkoper.portfoliobox.net/

Als de schrijver zich heeft laten inspireren door zijn eigen huishouden, mag hij zich wel eens achter de oren krabben over de rolverdeling. Papa komt moe thuis uit het werk, mama staat te strijken of te koken. Hallo, het is 2023, hoor!

De illustraties zijn briljant. 

Het buitengewone leven van Benjamin Socks / Lorena Veldhuijzen

 

Een A-boek over messianisme. Leuke term voor het onderwerp van een boek voor 8-jarigen. Ik moet de jonge ouder die dit uitkiest voor zijn/haar kind nog tegenkomen. Ik koos het uit, maar ik ben een ouwe ouder en ik had het woord messianisme over het hoofd gezien.

Benjamin Socks is een doodgewoon jochie dat per ongeluk met een bonte was op 60 graden meedraait. Hij komt niet koekwous of als een lijk uit de wasmachine, maar als een helderziende. Hij kan dingen in de toekomst zien en dat is interessant voor een soort makelaar die Benjamin van zijn moeder koopt en hem boven op een berg zet om hem de toekomst te laten voorspellen voor wie er maar voor wil betalen. De eigenaar van Benjamin wordt rijk, maar Benjamin vindt er niets aan. Het lukt hem te ontsnappen en zijn grote passie uit te oefenen, namelijk: timmeren.

Op grond van de eerste regel op de achterflap had ik gehoopt dat Benjamin met zijn kraakheldere hoofd eens even alle ruis in gevestigde systemen zou blootleggen en wegwassen. Dat werd het dus niet. Het zou ook te mooi zijn om waar te zijn.

Lorena Veldhuijzen en Stefan Yama Cab werkten ook in andere boeken samen.

Vuurtorenbeer / Mathilde Stein, Piet Grobler

Het thema van Kinderboekenweek 2023 is 'Bij mij thuis'. Ik vraag me bij het horen van Het Thema altijd af: "Wat hebben we in huis en hoe gaan we dat presenteren?" Ik meende even dat we geen display zouden kunnen vullen met 'Bij mij thuis', maar terugkijkend in mijn blogposts van dit jaar, zag ik dat bijna elk jeugdboek dat ik las, te maken heeft met thuissituaties. En Vuurtorenbeer is er zeker ook zo één. Vuurtorenbeer is namelijk zeer tevreden met zijn bestaan op het piepkleine vuurtoreneiland. Totdat hij in de krant leest over de wilde avonturen die Avonturenbeer beleeft. Wat leidt Vuurtorenbeer eigenlijk een saai en onbetekenend leven. Nee, dan Avonturenbeer, die over de hele wereld reist en daarover in de krant schrijft. Vuurtorenbeer redt Avonturenbeer uit een storm en biedt hem gastvrij verblijf op het vuurtoreneiland. Al gauw blijkt Avonturenbeer een vervelende kwast die Vuurtorenbeer het leven zuur maakt. Gelukkig is Vuurtorenbeer zo verstandig hem de deur te wijzen. 

Het bevalt me zeer dat de bescheiden, sympathieke, hardwerkende Vuurtorenbeer zich niet in laat pakken door Avonturenbeer en hem het huis uit zet. De beren die Piet Grobler tekent, zijn hartveroverend. De emoties van de beide beren en de sfeer in de vuurtoren zijn door Stein en Grobler heel herkenbaar weergegeven. Griffelkandidaat voor 2024? Aan van de Vendel en Friso zal het niet liggen.

Op de website van Lemniscaat lees ik dat Piet Grobler geadopteerd is door Kinderboekwinkel Kakelbont in Utrecht. Deze is al minstens een jaar ter ziele. Wat nu?

Pluk en Pluis : de weg naar terug / Mathilde Stein,

Pluk en Pluis zijn twee karakters in de vorm van cavia's. Ik ben er nog niet helemaal uit wat ik daarvan vind. Pluis woonde als eerste bij Groothand en Aaihand in huis. Pluk komt er later bij en verstoort het vredige leven dat Pluis leidt. Samen beleven ze een onmogelijk avontuur met een dure ring, een prins en een prinses, die niet met elkaar gaan trouwen. Maar Pluk en Pluis vinden de weg terug naar de vertrouwde plek en leven nog lang en gelukkig, in elk geval tot het volgende Pluk-en-Pluis-avontuur, denk ik. 

Mathilde Stein schrijft korte zinnen en korte hoofdstukken. Ze illustreert haar tekst met veel tekeningen van de cavia's. Wat ik echter niet heb ontdekt: waar verstopte Pluk in 's hemelsnaam die dure ring?

Echt leuk: de prinses bedankt feestelijk voor een huwelijk met de prins en gaat lekker haar eigen leven leiden.

Dit 314 pagina's tellende boek wordt aanbevolen voor sterke beginnende lezers. Of voorlezers met duurvermogen. Ik ben eigenlijk wel benieuwd of leners het helemaal uitlezen en wat ze ervan vinden. Kan ik het maken om leners daarover op te bellen/te mailen?

Mathilde Stein mocht voor dit boek een zilveren griffel in ontvangst nemen. Het juryrapport  plaatst het oordeel van de twee begriffelde boeken voor de leeftijdscategorie tot 9 jaar broederlijk naast elkaar. (Van mij mag Misjka winnen.)

Nina Tomatina / Ruth Verstraeten, Annelies Vandenbosch

 Het front van Nina Tomatina lijkt best wel op dat van Krakkie. Is het in Vlaams kinderboekenland de mode om silhouetten op de voorkant af te beelden? Verder zijn er niet veel overeenkomsten tussen Krakkie en Nina Tomatina. Dit boek is 35 cm groot. Daar zijn de boekenkasten voor 8-jarigen niet echt op berekend. Maar het grote formaat is in dit geval functioneel, want het biedt de gelegenheid om de pesters van Nina extra bedreigend in beeld te brengen. De tekst is geestig op rijm, doet me aan het werk van Ivo de Wijs denken. Maar dan heel Vlaams, voor Nederlandse 8-jarigen hier en daar lastig, denk ik.

Ruth Verstraeten ontziet de tere kinderziel niet. Andere titels: De kindervleesfabriek, De tandenslager, Tante Teefje.

Interview met schrijfster en illustratrice.

Krakkie / Ingrid VandeKerckhove

Als je een hond bent en je baas noemt je Krakkie, heb je reden tot klagen. Gelukkig heeft de baas een zoontje dat beste maatjes is met de hond. De vader van het gezin is vertrokken en dankzij Krakkie mislukken de pogingen om de nieuwe vriend van moeder de deur te wijzen, maar het verhaal loopt toch goed af. 

Ik weet niet hoe het met de leesvaardigheid van Vlaamse kinderen is gesteld, maar ik vermoed dat wij in Nederland wel een voorbeeld aan België kunnen nemen. Ik heb heimwee naar de tijd dat onze bibliotheken zich konden veroorloven auteursbezoeken aan te beiden aan scholen. Of een illustrator in de bieb: feest!

 
 

Misjka / Edward van de Vendel, Anoush Elman

 

De vlucht van Afghanistan naar Nederland moet een tocht vol ontberingen zijn geweest. Maar ook een tocht waar de ouders en broers van Roya warme herinneringen aan bewaren. Dwergkonijn Misjka krijgt alles te horen. Gedurende de korte tijd dat Misjka van de aardbodem verdwenen lijkt, gaat het hele gezin op zoek. De dag nadat Misjka wordt gevonden, moet Roya haar spreekbeurt over dwergkonijnen houden. Het wordt een emotionele spreekbeurt over vluchten uit Afghanistan.

Eindelijk eens een A-boek dat ergens over gaat. Van de Vendel heeft niet te veel en niet te weinig woorden gebruikt om dit ontroerende verhaal te vertellen. Misjka verdient veel aandacht, maar zal de griffel hard nodig hebben om door een ruim publiek gevonden te worden, denk ik. 

Pinkie Stinkie / Tjibbe Veldkamp, Emanuel Wiemans

 

Pinkie is een pony die cadeau wordt gedaan aan Pip, omdat ze de eigenaar uit de sloot heeft gevist. Chique paardenmeisjes kijken neer op Pip en Pinkie, want Pip heeft geen cap en geen rijlaarzen en Pinkie is een lompe pony die niet anders doet dan scheten laten. Maar Pip en Pinkie winnen wel de paardenrace, omdat Pinkie wordt voortgedreven door darmgassen en de concurrentie vergiftigt met kwalijke dampen uit zijn ingewanden. 

Van het verhaal moet dit boek het duidelijk niet hebben. Het zijn de tekeningen van Wiemans die dit boek leuker maken dan het eerste het  beste Tina-stripverhaal. En de doorhalingen en aanvullingen op het geschreven verhaaltje. Deze zijn van Veldkamp, denk ik.