Hart van staal / Simon van der Geest

In één of ander filmpje hoorde ik een meisje de vraag naar haar lievelingsboek onmiddellijk en zonder aarzeling beantwoorden: "Hart van staal!" Dat was voor mij het sein om dit boek dan toch maar eens te gaan lezen. Ik vond het boek op grond van het omslag, de titel en de catalogusinformatie totaal niet aantrekkelijk. 

Gedwongen door een blessure heb ik Hart van staal als e-book op de tablet gelezen met mijn linkervoet omhoog op een kussen. Het was goed te doen. Net als in Ik heet Rebel gaat het boek over vriendschap, macht en onvoorwaardelijke liefde (voor muziek, in dit geval). Maar waar Ik heet Rebel zich af lijkt te spelen in het verleden, speelt Hart van staal zich af in de toekomst (een verre, hoop ik). In Ik heet Rebel is Rebel overgeleverd aan duisternis en kou, in Hart van staal kampen de hoofdpersonen met allerlei technische snuisterijen. Het einde van Ik heet Rebel is tamelijk voorspelbaar, het einde van Hart van staal juist helemaal niet. Daarvoor moet je deel 2, De sleutelrobot, lezen.

Beide boeken hebben gemeen dat ze zich uitstekend voor laten lezen in de bovenbouw en dat er genoeg discussiestof is. En net als bij Ik heet Rebel, is er een lesbrief bij Hart van staal. In tegenstelling tot Ross Montgomery doet Simon van der Geest niet geheimzinnig over zijn leeftijd en geboorteplaats, die volgens mij in dezelfde contreien ligt als de geboorteplaats van mijn schoonmoeder.

Ik heet Rebel / Ross Montgomery

Het Utrechtse collectieteam kocht 55 exemplaren van Ik heet Rebel. Op 3 na zijn ze allemaal uitgeleend en zelfs gereserveerd. Het is dan ook een hartveroverende hond op de voorkant. Ik denk dat er nog wel wat nabesteld gaat worden.

De wereld waarin Rebel leeft is lekker overzichtelijk. Rebel heeft tot taak zijn baas te helpen bij het hoeden van de schapen in een vallei. Zijn baas is Tom, de zoon van een boerenechtpaar dat sinds jaar en dag de boerderij beheert en zich zuchtend neerlegt bij de alsmaar hoger wordende belastingen die de machthebber het volk oplegt. Zoon Tom wordt tijdens zijn werk bezocht door iemand die hem ervan overtuigt dat de machthebber van het land verdreven moet worden. Tom sluit zich  aan bij de Roden, de rebellentroepen. Hij laat Rebel achter, met een rode zakdoek om zijn nek. Na de eerste nacht zonder zijn baas, gaat Rebel op zoek. Er volgt een tocht vol ontberingen. Door sloot en slop gaat hij om Tom maar te vinden. 

Ik heet Rebel is een boek dat zich heel goed leent om voor te lezen in de bovenbouw. Het biedt tal van aanknopingspunten om in gesprek te gaan over thema's als vriendschap, macht en trouw. Op de website van Ross Montgomery vind je de I-Am-Rebel-Discussion-Guide. En als je wil weten hoe oud de schrijver is of waar hij werd geboren, dan heb je pech, want dat gaat hij lekker niet vertellen. Ross Montgomery - About Me

Koning van niks / Nathanael Lessore

Ergens in juni las ik dit zeer vermakelijke C-boek. Ik had er een straattaal-woordenlijst bij nodig. Maar dat heb ik graag over voor een realistisch C-boek. 

Nathanael Lessore groeide op in een buurt met een slechte reputatie. Hij probeert met zijn boeken een genuanceerd beeld te geven van het leven van jongeren in arme stadwijken. 

Hoofdpersoon Anton geniet veel aanzien op school en op straat, want zijn pa zit in de gevangenis. Hij voert een clubje 'vrienden' aan dat er denkbeelden op na houdt waar de gebroeders Tate nog wat van kunnen leren. Dat bevalt de moeder en oma van Anton helemaal niet. Anton wordt naar een buurthuis gestuurd om vrijwilligerswerk te doen en met een clubje leeftijdgenoten op kamp te gaan. 

De beschrijving van de eerste kennismaking met zijn 'mentor' Matthew is hilarisch. Er bestaan geen grotere verschillen in opvattingen en levenshouding dan die tussen Anton en Matthew. Vanaf het moment dat een leraar erin slaagt de ideeën van Antons oude vrienden te ontmantelen en Anton te 'bekeren', wordt Koning van Niks een beetje teveel een feelgood-story. Gelukkig is het leven van een koning van niks niet helemaal hopeloos.

Lessore won met deze titel de Waterstones Book Prize 2025. Mijnke Sara Rudolphy vertaalde Koningvan Niks. Lijkt me niet eenvoudig om al dat jongerenjargon te vertalen.

Wolfgang (buitengewoon) / Laia Aguilar

 

Wolfgang is een onmogelijk kind. Super hoogbegaafd en sociaal ernstig gestoord. Er zijn 3 mensen in zijn leven: zijn moeder, zijn oma en zijn pianolerares. Dan overlijdt zijn moeder plotseling en krijgt zijn vader de voogdij over Wolfgang. De vader die al vertrokken was voordat Wolfgang werd geboren. De vader die een tamelijk armoedig bestaan lijdt, de vader die Wolfgang toch in huis haalt en er alles aan doet om een band met zijn zoon te creëren. Zoon Wolfgang zit daar helemaal niet op te wachten en neemt de benen, vanuit Spanje naar Parijs.

Pittige thema's in dit dunne C-boek, Wolfgang heeft een wonderlijke kijk op de wereld. De manier waarop Aguilar dat beschrijft, vind ik heel geestig. Ik denk dat ik dit boek eigenlijk wel één van de leukste van 2026 vind. 

De originele Spaanse versie verscheen al in 2017. Vorig jaar kwam de film in (Spaanse) bioscopen. Waarschijnlijk was dat de aanleiding voor de vertaling. Jaap Leest vindt het verhaal bij uitstek geschikt om te verfilmen. Dat ben ik zeer met hem oneens. Ik denk dat de gedachten van Wolfgang in een film nooit zo grappig verbeeld kunnen worden als in het geschreven woord.

Gebr. / Ted van Lieshout

Gebr. staat geloof ik al 4 jaar op mijn te-lezen-lijstje. Een vriendin raadde het mij recentelijk aan en toen heb ik het maar meteen gereserveerd. Ik vind het een prachtig boek. Het gaat niet alleen over twee broers die eind jaren '60 erkennen homo te zijn, maar ook over het verlies van een broer, het verdriet van een vader en een moeder, de opname in een verpleegtehuis? en het verschrikkelijke ziekteverloop. 

Heel erg aangrijpend en toch leesbaar.

Voor liefhebbers van realistische YA-literatuur. Wordt in de bibliotheek nog regelmatig voor de literatuurlijst gezocht door bovenbouwleerlingen van het VO.

Ted van Lieshout - Bi(bli)ografie
 

Mijn broer is een baas / Jenny Jägerfeld

Mijn broer is een baas zal de zeer verdiende Zilveren Griffel hard nodig hebben om van de plank te komen. 39 Exemplaren kocht het collectieteam voor 60 bibliotheken in het Utrechtse. Daarvan zijn er 11 uitgeleend. (Dat is bijna 3 procent.) Ook in onze vestiging kwam ik het elke week prominent tegen op de display. Dat hielp dus niet. Het onderwerp dat genoemd wordt in de catalogus "Transgender personen" helpt ook niet, denk ik. Want zelfs al ken je of ben je een transgender persoon, dan nog kan ik me voorstellen dat je geen zin hebt om erover te lezen. Je kiest een boek omdat je je wil verplaatsen in een hoofdpersoon, omdat je dingen mee wil maken, ontroerd wil worden. De hoofdpersoon hoeft niet één op één herkenbaar te zijn, eerder 'wensbaar'. Kinderen wensen zich een ridder, een zeemeermin of een politieheld te zijn, maar een transgender persoon? 

Hoofdpersoon Mats is een zeer bewonderenswaardige jongen die heel spannende dingen meemaakt, omdat hij een groot geheim heeft. Jenny Jägerfeld vertelt zijn verhaal vlot en kundig. Geen woord teveel. De onderwerpen van dit boek in volgorde van belangrijkheid: Vriendschap - Geheimen - Transgender personen.
 

Hein / Lizette de Koning

De eerste 3 afleveringen van het eerste seizoen Hein zijn na te lezen in dit boek van Lizette de Koning. Of, zoals ik deed, vooruit te lezen. De serie werd geschreven door Luuk van Bemmelen en Martijn Hillenius - Wikipedia. Schrijfster Lizette de Koning bewerkte de scenario's en maakte er samen met Emanuel Wiemans een boek van. Omdat ik gedwongen rust hield, heb ik op NPO Start de eerste afleveringen bekeken. Tekst en illustraties volgen de tv-afleveringen bijna letterlijk. We hoeven ons dus niet af te vragen wat er eerder was. Ik vraag me wel af of Hein gemaakt is om een prikkelende jeugdserie op de buis te brengen of om lesstof burgerschap en levensbeschouwing voor (s)bo te maken. Er ligt over Hein een tamelijk dikke laag lesstof.